Nasz Patron
Dodane przez opiekun dnia 06 luty 2014 10:47:16

Jerzy Aleksander Popieuszko, wczeniej Alfons Popieuszko (ur. 14 wrzenia 1947 roku w Okopach, zm. 19 padziernika 1984 roku we Wocawku) – polski prezbiter rzymskokatolicki, kapelan warszawskiej „Solidarnoci”, obroca praw czowieka w PRL, zamordowany przez funkcjonariuszy Suby Bezpieczestwa, bogosawiony Kocioa katolickiego.

Biografia

Pochodzenie i wyksztacenie

Rodzice Jerzego Popieuszki – Wadysaw (1910-2002) i Marianna z Gniedziejkw (1920–2013) prowadzili gospodarstwo rolne. Mieli cznie picioro dzieci: Teres, Jzefa, Alfonsa (pniejszego Jerzego Aleksandra) i Stanisawa, a take Jadwig, ktra jednak zmara przed ukoczeniem drugiego roku ycia. Rodzina bya wielopokoleniowa, mieszkali z nimi dziadkowie. W domu kultywowano pami o wuju Alfonsie Gniedziejce, czonku partyzantki akowskiej, ktry w wieku dwudziestu jeden lat zgin po wojnie z rk sowieckich. Urodzonemu w 1947 synowi, ktry by trzecim z kolei dzieckiem Wadysawa i Marianny, dano na imi Alfons. Marianna chciaa w ten sposb utrwali rodzinn pami o swoim bracie Alfonsie, a nadto jeszcze przed narodzeniem syna, czytajc czytank przeznaczon do rozwaa majowych, zapoznaa si z yciorysem w. Alfonsa Liguoriego, ktry wywar na niej ogromne wraenie.

Alfons Popieuszko by ministrantem i wyrnia si gbok religijnoci. By typem samotnika. Pierwsz Komuni wit i bierzmowanie przyj w tym samym roku – 1956. W latach 1961–1965 uczszcza do liceum w Suchowoli. By sumienny, ale uczy si przecitnie. Z powodu jego religijnoci rodzice byli wzywani do szkoy.

Po maturze, 24 czerwca 1965 wstpi do Wyszego Metropolitalnego Seminarium Duchownego w Warszawie. Po pierwszym roku studiw zosta skierowany do obowizkowej zasadniczej suby wojskowej, ktr odbywa w latach 1966–1968 w specjalnej jednostce dla klerykw o zaostrzonym rygorze w Bartoszycach (54 szkolny batalion ratownictwa terenowego – JW 4413). Pobr klerykw by elementem represji wobec Kocioa w Polsce. Popieuszko nie da si zama, inicjowa opr, podtrzymywa na duchu kolegw, cho spotykay go za to bezwzgldne kary; wymiewanie, wielogodzinne wiczenia, czoganie si na mrozie, czyszczenie toalety w masce przeciwgazowej. Wojsko wyniszczyo go fizycznie. Na pocztku 1970 roku, ju po powrocie do seminarium, ciko zachorowa i niemal cudem udao si go uratowa. Kopoty zdrowotne towarzyszyy mu ju do koca ycia. 28 maja 1972 otrzyma wicenia kapaskie z rk prymasa kardynaa Stefana Wyszyskiego, a 11 czerwca 1972 odprawi prymicyjn msz wit w kociele w Dziaoszynie. Nastpnie pracowa w parafiach w Zbkach (1972–1975) i Aninie (1975–1978). Pniej by ksidzem w warszawskich kocioach: Dziecitka Jezus, w. Anny, a od czerwca 1980 w. Stanisawa Kostki.

W latach 1974–1976 by studentem Studium Pastoralnego Instytutu Teologii Pastoralnej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. W 1978 zosta duszpasterzem rodowisk medycznych w Warszawie.

Kapelan „Solidarnoci”

Od sierpnia 1980 by zwizany ze rodowiskami robotniczymi, aktywnie wspiera take „Solidarno”. W czasie strajku zosta wysany do odprawiania mszy w Hucie Warszawa, w stanie wojennym w kociele w. Stanisawa Kostki organizowa Msze za Ojczyzn. Swoj dziaalnoci duszpastersk i nauczaniem opartym na przesaniu: „Nie daj si zwyciy zu, ale zo dobrem zwyciaj” (w. Pawe, Rz 12,21), nauczaniu papiea Jana Pawa II i prymasa Stefana Wyszyskiego, niezomnoci i odwag, a take wsparciem dla przeladowanych robotnikw i dziaaczy zwizkowych przez wadze PRL podczas stanu wojennego zyska autorytet, szerokie poparcie spoeczne i popularno w Warszawie, a pniej take w innych miastach. Dziaalno ks. Jerzego Popieuszki wczesne wadze PRL uznay za krytyk i sprzeciw wobec systemu komunistycznego.

19 maja 1983 prowadzi pogrzeb Grzegorza Przemyka. We wrzeniu 1983 zorganizowa pielgrzymk ludzi pracy na Jasn Gr; 30 wrzenia odprawi msz wit na waach.

W czasie stanu wojennego wielokrotnie oskarany przez wadze PRL o zaangaowanie w dziaalno polityczn, sta si celem dziaa operacyjnych Suby Bezpieczestwa. Akcj rozpracowywania ksidza o kryptonimie „Popiel” rozpoczto najpewniej w drugiej poowie 1982. Ksidz Jerzy Popieuszko by inwigilowany przy pomocy co najmniej czterech tajnych wsppracownikw. Wrd nich byli duchowni – tu szczeglnie aktywny by ksidz Micha Czajkowski (TW „Jankowski”), a take osoby wieckie, jak np. blisko wsppracujcy z kapanem Tadeusz Stachnik (TW „Miecz” i „Tarcza”). 2 grudnia 1983 dorczono mu wezwanie na przesuchanie. 12 grudnia Popieuszko dobrowolnie stawi si w Paacu Mostowskich, siedzibie Komendy Stoecznej MO. Tu wiceprokurator Anna Jackowska odczytaa decyzj o wszczciu ledztwa w kierunku przestpstwa z art. 194 kk w zw. z art. 58 kk, to jest, e:

przy wykonywaniu obrzdw religijnych (...), w wygaszanych kazaniach naduywa wolnoci sumienia i wyznania w ten sposb, e permanentnie oprcz treci religijnych zawiera w nich zniesawiajce wadze pastwowe treci polityczne, a w szczeglnoci pomawia, e te wadze posuguj si faszem, obud i kamstwem, poprzez antydemokratyczne ustawodawstwo niszcz godno czowieka, a take pozbawiaj spoeczestwo swobody myli oraz dziaania, czym naduywajc funkcji kapana, czyni z kociow miejsce szkodliwej dla interesw PRL propagandy antypastwowej.

Za zarzucane czyny Popieuszce grozia kara 10 lat pozbawienia wolnoci. Przesuchanie trwao kilka godzin, zadawano pytania w rodzaju: „Dlaczego ksidz deformuje hosti podczas liturgii?”. Chodzio o prezentowanie hostii w rkach rzekomo ustawionych w pozycji litery V – symbolu zwycistwa uywanego przez „Solidarno”.

Po zakoczeniu przesuchania w mieszkaniu ksidza zarzdzono rewizj (znan pniej jako „prowokacja na Chodnej”). Przed domem czekali na ksidza dziennikarze telewizyjni. Esbecy wkroczyli jako pierwsi, bez wahania otwierajc rne skrytki. Ujawniono midzy innymi granaty zawice, naboje do pistoletu maszynowego, rne materiay wybuchowe, farby drukarskie – podrzucone do mieszkania przez esbekw. Zatrzymanego zwolniono nazajutrz, dziki interwencji arcybiskupa Bronisawa Dbrowskiego u ministra spraw wewntrznych Czesawa Kiszczaka.

Natychmiast po tym wydarzeniu posta ks. Popieuszki staa si przedmiotem licznych atakw propagandowych i publicystycznych wadz komunistycznych.

Spraw rewizji na Chodnej opisano w artykule Michaa Ostrowskiego Garsoniera obywatela Popieuszki, ktry ukaza si 27 grudnia 1983 w „Expressie Wieczornym”. Artyku zosta nagoniony take przez inne media, jego omwienia zamieszczay inne gazety, odczytano go w I i IV Programie Polskiego Radia. Ksidz Popieuszko prbowa skontaktowa si z autorem artykuu, jednak okazao si, e taka osoba w redakcji nie pracuje. Przesanego sprostowania gazeta nie wydrukowaa. Wielokrotnie wzywano ksidza na przesuchania. Zarzuty przedstawiono mu 12 lipca 1984. Ostatecznie do procesu nie doszo wskutek amnestii z 22 lipca 1984.

We wrzeniu 1984 Popieuszko przygotowa II pielgrzymk ludzi pracy na Jasn Gr. Spotka si wtedy m.in. z Lechem Was oraz z ks. Henrykiem Jankowskim.

Nasilenie atakw

12 wrzenia 1984 rozpocza si nowa faza atakw na ksidza Popieuszk. Sygna daa radziecka „Izwiestija”. Leonid Toporkow napisa wtedy midzy innymi:

(...) przeksztaci swoje mieszkanie w skadnic literatury nielegalnej i cile wsppracuje z zaciekymi kontrrewolucjonistami. Ma si wraenie, e nie czyta z ambony kaza, lecz ulotki napisane przez Bujaka. Zieje z nich nienawi do socjalizmu.

13 wrzenia odbyo si spotkanie Wojciecha Jaruzelskiego z Czesawem Kiszczakiem i innymi wysokimi urzdnikami, podczas ktrego Jaruzelski mia powiedzie do Kiszczaka: „Zaatw to, niech on nie szczeka”. Wkrtce potem Jerzy Urban, piszcy pod pseudonimem Jan Rem, nazwa kazania Popieuszki „seansami nienawici”. 17 wrzenia Urzd do Spraw Wyzna wystosowa ostre pismo do Episkopatu, w ktrym naciska na zaprzestanie tolerowania przez biskupw wystpie niektrych duchownych. Wymieniono w nim nazwisko ksidza Popieuszki. Wzmogy si anonimy kierowane do ksidza (np. „Zostaniesz bohaterem narodowym numer dwa – po Przemyku”).

13 padziernika przyszli mordercy ksidza prbowali zatrzyma jego samochd koo Gdaska, rzucajc w szyb kamieniem. Kierowcy udao si opanowa pojazd i uciec. Pniej okazao si, e funkcjonariusze mieli wwczas w samochodzie midzy innymi: narzut, worki, opaty i kamienie.

Szykany i naciski wadz, rosnce zagroenie oraz kopoty zdrowotne ks. Popieuszki byy przyczyn, dla ktrej prymas Jzef Glemp zaproponowa mu 16 padziernika 1984 wyjazd na studia do Rzymu, pozostawiajc jednak decyzj samemu zainteresowanemu. Popieuszko z propozycji nie skorzysta.

Porwanie i mier

19 padziernika 1984 ks. Popieuszko przyby na zaproszenie Duszpasterstwa Ludzi Pracy do parafii pw. witych Polskich Braci Mczennikw w Bydgoszczy. W tym samym dniu, wracajc do Warszawy, na drodze do Torunia, niedaleko miejscowoci Grsk, Jerzy Popieuszko wraz ze swoim kierowc Waldemarem Chrostowskim zostali uprowadzeni przez funkcjonariuszy Samodzielnej Grupy „D” Departamentu IV MSW w mundurach funkcjonariuszy Wydziau Ruchu Drogowego MO. Chrostowskiemu udao si uciec z kabiny samochodu, Popieuszk skrpowano i przewoono w baganiku.

30 padziernika z zalewu na Wile koo Wocawka wyowiono jego zwoki. Rce skrpowano tak, by prby poruszania nimi zaciskay ptl na szyi. Ciao obcione byo workiem wypenionym kamieniami. Zbadano je w Zakadzie Medycyny Sdowej Akademii Medycznej w Biaymstoku pod kierunkiem prof. Marii Byrdy. W czasie sekcji wykazano lady torturowania.

Pogrzeb

Pocztkowo miejscem spoczynku ks. Popieuszki mia by cmentarz na Powzkach. Proboszcz parafii w. Stanisawa Kostki, ks. Teofil Bogucki, wierni i liczni przyjaciele Zmarego prosili jednak prymasa Jzefa Glempa, by ksidz mg zosta pochowany przy kociele. Tak te si stao. Morderstwo i ujawnienie prawdy o nim wywoao wstrzs i oburzenie spoeczne. Pogrzeb 3 listopada 1984 zgromadzi olbrzymie tumy i przeksztaci si w wielk manifestacj. Popieuszko zosta pochowany na terenie kocioa parafialnego w. Stanisawa Kostki w Warszawie, na terenie w ksztacie niewielkiego kurhanu, pod nagrobkiem w ksztacie krzya. Miejsce to jest ogrodzone kamieniami poczonymi acuchem, tworzcymi w kompozycji z nagrobkiem raniec.

Hipoteza o mierci 25 padziernika 1984

Pod koniec 2002 prokurator Andrzej Witkowski z pionu ledczego IPN w Lublinie zasugerowa now wersj zabjstwa ks. Popieuszki, podwaajc dotychczasowe ustalenia sdu w Toruniu. Trwaj starania nad ustaleniem, czy za zabjstwem stay osoby „wyej postawione w hierarchii partyjno-pastwowej”. W 2008 sformuowan przez Witkowskiego hipotez, zakadajc, e Jerzy Popieuszko nie zgin 19, lecz 25 padziernika, po kilkudniowych torturach w bunkrach w Borze Kazuskim, ponownie przywoa byy prokurator IPN Leszek Pietrzak. Hipoteza ta zostaa skrytykowana jako niepoparta materiaem dowodowym m.in. przez Witolda Kulesz i Krzysztofa Piesiewicza.

Pomoc w uprowadzeniu i wspprac z SB zarzucano rwnie Waldemarowi Chrostowskiemu. Historyk Jan aryn uwaa, e ta teza nie ma oparcia w zachowanym materiale dowodowym.

Proces sprawcw

W tzw. procesie toruskim, toczcym si od 27 grudnia 1984 do 7 lutego 1985 przed Sdem Wojewdzkim w Toruniu, trzej oficerowie MSW: kpt. Grzegorz Piotrowski (naczelnik wydziau Departamentu IV), por. Leszek Pkala i por. Waldemar Chmielewski zostali oskareni i skazani za uprowadzenie, torturowanie i zabjstwo ks. Jerzego Popieuszki, za ich przeoony pk Adam Pietruszka (zastpca dyrektora Departamentu IV MSW) – za sprawstwo kierownicze zbrodni. Prokurator Leszek Pietrasiski da kary mierci dla Piotrowskiego oraz kar pozbawienia wolnoci dla pozostaych oskaronych. Sd, ktremu przewodniczy SSW Artur Kujawa, a sprawozdawc by SSW Jurand Maciejewski, wymierzy Grzegorzowi Piotrowskiemu kar 25 lat pozbawienia wolnoci, Adamowi Pietruszce – 25 lat, Leszkowi Pkali – 15 lat, Waldemarowi Chmielewskiemu – 14 lat.

W 1986 w wyniku interwencji Czesawa Kiszczaka trzem sprawcom zagodzono kar: Adamowi Pietruszce kar 25 lat zamieniono na 15 lat, Leszkowi Pkali z 15 lat obniono do 10 lat, Chmielewskiemu z 14 lat do 8. W grudniu 1987 sprawcw obja kolejna amnestia – Pietruszce zagodzono kar z 15 do 10 lat (wyszed na wolno w 1995); Pkali z 10 do 6 lat, Chmielewskiemu z 8 do 4 lat i 6 miesicy. Piotrowskiemu zamieniono kar z 25 na 15 lat, wyszed na wolno w 2001. Po latach dokument podpisany przez gen. Kiszczaka odnaleli historycy IPN. Pismo jest datowane na 26 listopada 1987. Adresatem jest Jzef yta, prokurator generalny PRL. Kiszczak wnosi o „zagodzenie orzeczonych prawomocnie kar pozbawienia wolnoci wobec Grzegorza Piotrowskiego, Adama Pietruszki, Leszka Pkali i Waldemara Chmielewskiego”.

Proces ten, podobnie jak nastpny dotyczcy tej sprawy, a obejmujcy jako oskaronych gen. Wadysawa Ciastonia i gen. Zenona Patka (obaj w 1994 zostali uniewinnieni z zarzutu wspsprawstwa), nie ujawni wszystkich okolicznoci i inspiratorw zbrodni, co budzi do dzi liczne dyskusje. Oficjalna wersja uprowadzenia i morderstwa bya wielokrotnie kwestionowana.

Pami o Jerzym Popieuszce

13 padziernika 2009, w zwizku z 25. rocznic mierci, ks. Jerzy Popieuszko zosta pomiertnie odznaczony przez prezydenta RP Lecha Kaczyskiego Orderem Ora Biaego. W 1984 odznaczony zosta Gwiazd Wytrwaoci.

Wedug stanu na padziernik 2009 w 73 polskich miastach znajdoway si ulice ks. Jerzego Popieuszki, ponadto 4 ronda i 3 place. 21 szk w Polsce i dwie polonijne przybray sobie go za patrona. Jego posta upamitniao 70 pomnikw, w tym 8 poza granicami kraju.

Grb Jerzego Popieuszki znajduje si przed frontonem kocioa w. Stanisawa Kostki w Warszawie. Jest on od lat 80. XX wieku celem licznych pielgrzymek i oficjalnych wizyt, m.in. 14 czerwca 1987 modli si przy nim papie Jan Pawe II. Szacuje si, e w cigu 10 lat miejsce to odwiedzio ok. 18 mln ludzi. Na terenie parafii w. Stanisawa Kostki w Warszawie znajduj si ponadto: dzwon, pomnik i muzeum (otwarte 16 padziernika 2004) powicone pamici bogosawionego.

W Suchowoli przy stojcym przy rynku kociele pw. w. Apostow Piotra i Pawa znajduje si symboliczny grb i pomnik Jerzego Popieuszki, a w samym miecie rwnie izba pamici.

Na terenie kocioa w. Trjcy w Zbkach, gdzie w latach 1972–1975 Popieuszko peni funkcj wikarego znajduj si tablica pamitkowa z 1989 i pomnik z 1997.

Ponadto pomniki ks. Jerzego Popieuszki znajduj si m.in. w Biaymstoku, Bydgoszczy, Czstochowie, Koszalinie, Krocienku nad Dunajcem, Poznaniu, Tarnobrzegu, Toruniu, Chicago i Nowym Jorku.

6 czerwca 2010, w dniu beatyfikacji arcybiskup lubelski Jzef yciski dekretem erygowa parafi pw. b. ks. Jerzego Popieuszki w Lublinie na terenie dekanatu Lublin – Poudnie.

Imi ks. Jerzego Popieuszki nosz: od 4 lutego 1995 hospicjum w Bydgoszczy, od 2004 Bursa Akademicka Caritas Diecezji Toruskiej w Przysieku, od 2006 ZSO w Brzeziu, od 2007 Gimnazjum nr 2 w Zbkach, a od 1999 Archidiecezjalne Gimnazjum Mskie w Warszawie (od 2010 Katolickie Gimnazjum im. Ks. Jerzego Popieuszki).

W 1985 polski kompozytor Andrzej Panufnik, przebywajcy na emigracji w Wielkiej Brytanii, skomponowa Koncert fagotowy dedykowany pamici ks. Jerzego Popieuszki. W 1986 brytyjski artysta Muslimgauze wyda pyt Flajelata powicon antysowieckim dysydentom, gdzie jeden z utworw – Homily to Popieluszko jest form adoracji, uczczenia ks. Jerzego Popieuszki. W 1988 na podstawie wydarze zwizanych z jego mierci powsta film Agnieszki Holland Zabi ksidza, natomiast w 2009 odbya si premiera filmu fabularnego Rafaa Wieczyskiego Popieuszko. Wolno jest w nas. Z filmu pochodz piosenki Suga wykonana przez zesp Rewelersi oraz Tylko mio Violi Brzeziskiej. Powstay take filmy dokumentalne: Jestem gotowy na wszystko (2002, scen. i re.: Pawe Woldan), Jak zgin Popieuszko... (2010, scen. i re.: Piotr Litka, Przemysaw Wojciechowski) i Ostatnia droga (2014, scen. Jzef Herold, re. Robert Wichrowski. Premierowy pokaz filmu odby si 16 padziernika 2014 roku w kociele witych Polskich Braci Mczennikw w Bydgoszczy, w obecnoci prymasa Wojciecha Polaka).

Poczta Polska upamitnia 15. rocznic mierci ks. Jerzego Popieuszki emitujc w IV kwartale 1999 r. okolicznociowy znaczek. Wszed on do obiegu 19 padziernika 1999 r. Jego projekt wykona Maciej Jdrysik. Nomina wynosi 70 gr. Znaczek wydany zosta technik offsetow, na papierze fluorescencyjnym w formacie 31,25 39,5 mm. Jego nakad wynis 700 tysicy sztuk.

Z okazji 25 rocznicy mierci Popieuszki Poczta Polska wydaa znaczek z fotografi portretow kapana, autorstwa Tadeusza Wesoowskiego.

Znaczek „25. rocznica mierci ks. Jerzego Popieuszki” zwyciy w midzynarodowym konkursie filatelistycznym „Premio internazionale d’arte Filatelica San Gabriele”. Zosta uznany za najlepsz wiatow emisj o tematyce religijnej w 2009 roku. Jego autork jest polska artystka plastyk Marzanna Dbrowska.

Z okazji beatyfikacji ks. Jerzego Poczta Polska S.A. wydaa okolicznociowy znaczek oraz kopert Pierwszy Dzie Obiegu wraz z datownikiem, w ktry wpisano sowa z kazania ks. Jerzego. Warto znaczka pocztowego wynosi 1,95 z. Zosta on wydrukowany technik offsetow, na papierze fluorescencyjnym w formacie 43 31,25 mm, w nakadzie 600 tysicy sztuk.

Narodowy Bank Polski wprowadzi do obiegu monety upamitniajce 25. rocznic mierci ksidza Jerzego Popieuszki:

Na monetach powtarzaj si sowa „Zo dobrem zwyciaj”, cytat z listu w. Pawa do Rzymian, ktrym ks. Jerzy oddawa swoje najwaniejsze przesanie. Na awersie srebrnej dziesiciozotwki widnieje Jego nagrobek, a na rewersie – obok postaci ks. Jerzego mapa Polski z zaznaczonym miejscem, gdzie ponis mier.

Zota moneta ma warto nominaln 37 z, bo tyle lat przey ksidz Jerzy. Na awersie monety cyfra 37 zanurza si w wodzie, ktra pochona ciao mczennika.

W 2010 wyemitowano powicony ksidzu Popieuszce pienidz lokalny – dukat warszawski.

10 padziernika 2014 Sejm odda hod b. Jerzemu Popieuszce, przyjmujc prze aklamacj uchwa w 30. rocznic jego mczeskiej mierci. „Oby nigdy w naszej ojczynie nie dochodzio do podobnych zbrodni” – podkrelili w okolicznociowej uchwale parlamentarzyci.

W 30. rocznic mierci zosta wybity w Mennicy Polskiej numizmat z wizerunkiem Bogosawionego Ksidza Jerzego Popieuszki wedug specyfikacji:

17 padziernika 2014 w obecnoci Prezydenta Bronisawa Komorowskiego zostao otwarte w Grsku Centrum Edukacji Modziey im. ks. Jerzego Popieuszki.

26 padziernika 2014 w 30. rocznic odby si „XXII Doroczny Bieg Sztafetowy Szlakiem Mczeskiej Drogi Bogosawionego Ksidza Jerzego Popieuszki”. Trasa przebiegaa od sanktuarium Nowych Mczennikw w Bydgoszczy do Grska, a nie jak przez ostatnie lata, do tamy we Wocawku.

W roku 1992 z inicjatywy Eugeniusza Potyna, prezesa bydgoskiego Towarzystwa Krzewienia Kultury Fizycznej „Orze”, zorganizowano Bieg Sztafetowy Szlakiem Mczeskiej Drogi Ksidza Jerzego Popieuszki. Na tras liczc ponad sto kilometrw wybiegao niewielu chtnych, jednak z roku na rok midzy Bydgoszcz a Wocawkiem zaczo pojawia si coraz wicej druyn z caego kraju. Bieg tradycyjnie zaczyna si modlitw w kociele witych Polskich Braci Mczennikw w Bydgoszczy. W miejscach w ktrych rozegra si dramat kapana – w Bydgoszczy, Grsku, Toruniu i na tamie we Wocawku uczestnicy biegu zapalaj znicze i skadaj kwiaty. W 1999 do organizacji Biegu wczy si Zarzd Regionu Bydgoskiego NSZZ „Solidarno”.

W zwizku z 30. rocznic wydano take okolicznociowy album zatytuowany Sanktuarium Nowych Mczennikw w Bydgoszczy. Miejsce sprawowania ostatniej Eucharystii b. ks. Jerzego Popieuszki.

Proces beatyfikacyjny

Ju 5 listopada, dwa dni po pogrzebie, do prymasa Jzefa Glempa wpyna pierwsza pisemna proba o wszczcie procesu beatyfikacyjnego. 178. podpisw zoya grupa pracownikw Szpitala Ginekologicznego w Warszawie, gdzie ks. Jerzy by kapelanem. 28 listopada kolejn prob z 456. podpisami zoyli studenci KUL. Pisali ludzie z caego wiata. Ju w 1985 roku - rok po mierci - do Sekretariatu Stanu Stolicy Apostolskiej napyno 13 940 imiennych prb z 17. krajw o beatyfikacj ks. Popieuszki.

Pomimo niesabncego kultu prywatnego osoby ksidza Popieuszki przez wiele lat nie otwierano procesu beatyfikacyjnego. Nakaday si na to liczne przyczyny, m.in. obawa o oskarenia o prb politycznego jego wykorzystywania, trwajce procesy zabjcw, pojawiajce si nowe dokumenty, ktre wymagay zbadania. Istnieje take moliwo, e byy prby jego hamowania przez polski aparat pastwowy, choby przez wysuwane sugestie, e zgin on z przyczyn politycznych, a nie za wiar, co warunkowao wyniesienie zabitego na otarze. Pojawiy si one z ust generaa Wojciecha Jaruzelskiego ju jesieni 1984.

Proces beatyfikacyjny ksidza Jerzego Popieuszki oficjalnie otwarto 8 lutego 1997 w kociele pw. w. Stanisawa Kostki w Warszawie, a etap diecezjalny procesu zakoczono dokadnie cztery lata pniej. Rozpoczcie procedury i zamknicie jej pierwszego etapu w tym terminie uznano za sukces. W trakcie tego etapu przesuchano 44 wiadkw. Prace posuway si szybko dziki ju wtedy dobrze zorganizowanemu archiwum ksidza, prowadzonemu przez wolontariuszy z Katarzyn Soborak na czele.

3 maja 2001 nastpio wszczcie prac przez Kongregacj ds. Kanonizacyjnych. Positio opracowali: ks. Zbigniew Kiernikowski, a nastpnie ks. Tomasz Kaczmarek. W 2002 Kongregacja wydaa dekret o wanoci akt procesu. W dniu 20 stycznia 2009 odby si Kongres Specjalny Teologw Konsultorw, ktry uzna zasadno elementw materialnych i formalnych jego mczestwa. Ten pozytywny wynik 1 grudnia 2009 potwierdzili Kardynaowie i Biskupi zebrani na Sesji Zwyczajnej, na ktrej przedstawi jako Ponens, JE Stanisaw Ryko, Kardyna witego Kocioa Rzymskiego. Na prob polskich biskupw papie zgodzi si na nadanie sprawie priorytetu i dziki temu ominicie 10-letniej kolejki. Ojciec wity Benedykt XVI po zapoznaniu si z tym stanem rzeczy, ktry przedoy mu Arcybiskup Prefekt, przyjmujc i uznajc opini Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych w 19 grudnia 2009 podpisa dekret o mczestwie ks. Jerzego Popieuszki i ogosi: „W sprawie Sugi Boego Jerzego Popieuszki, kapana diecezjalnego, istnieje pewno co do mczestwa i jego przyczyny oraz co do skutkw prawnych”. 15 lutego 2010 metropolita warszawski arcybiskup Kazimierz Nycz ogosi dat beatyfikacji ks. Jerzego – 6 czerwca 2010, w wito Dzikczynienia. 7 kwietnia 2010 dokonano ekshumacji szcztkw ks. Jerzego Popieuszki w celu pobrania czstek koci, ktre stan si relikwiami.

Ogoszenie ks. Jerzego Popieuszki bogosawionym Kocioa katolickiego odbyo si 6 czerwca 2010 w Warszawie na Placu Pisudskiego. Mszy witej beatyfikacyjnej przewodniczy abp Angelo Amato, prefekt Kongregacji ds. Kanonizacyjnych, ktry w imieniu papiea Benedykta XVI odczyta akt beatyfikacyjny. Wraz z nim msz beatyfikacyjn koncelebrowao okoo 100 kardynaw, arcybiskupw i biskupw oraz 1,6 tys. kapanw.
Na dni z moliwoci uzyskania odpustu zupenego arcybiskup Kazimierz Nycz w dniu 19 padziernika 2010 wyznaczy:

Proces kanonizacyjny

20 wrzenia 2014 w diecezji Crteil we Francji nastpio otwarcie procesu do kanonizacji b. ks. Jerzego. Uzdrowienie nastpio we Francji, std tam bdzie si toczy proces kanonizacyjny. Biskup miejsca, czyli biskup Crteil, Michel Santier powoa trybuna kanonizacyjny zoony z teologw (miedzy innymi ks. profesora Jzefa Naumowicza z Polski) i lekarzy ekspertw. To oni bd teraz przesuchiwa wiadkw choroby i uzdrowienia Francoisa Audelana. Fakt rozpoczcia procesu kanonizacyjnego oznacza podjcie krokw zmierzajcych do zweryfikowania autentycznoci cudu, ktry zdarzy si za wstawiennictwem b. ks. Jerzego. Nie jest to gwarancja kanonizacji. Raczej stwierdzenie autentycznoci uzdrowienia. Jeli si okae, e cud rzeczywicie by autentyczny w rozumieniu prawno-kanonicznym, to wtedy bd podjte kolejne kroki na drodze do kanonizacji. Cud jest wymagany do orzeczenia przez Urzd Nauczycielski Kocioa, e ks. Jerzy to wzr mczennika, ktry ma znaczenie dla caego Kocioa Powszechnego, nie tylko lokalnego.

Relikwie b. ks. Jerzego

Relikwie Bogosawionego, pobrane podczas sekcji zwok i ukryte przed bezpiek, po prawie wier wieku wydobyto ze ciany kaplicy Sistr Misjonarek witej Rodziny w Biaymstoku. Podczas uroczystego naboestwa zostay one umieszczone dla kultu wiernych w kociele Zmartwychwstania Paskiego w Biaymstoku. Szcztki pobrano w biaostockim prosektorium, podczas sekcji zwok przeprowadzonej po wyowieniu zwok ksidza Jerzego z Wisy w padzierniku 1984. Z ciaa kapana pobrano wwczas dwie fiolki z krwi, fragment wtroby, ledziony i nerek. Przez dwa lata przechowywano je w Zakadzie Medycyny Sdowej AM. Tam jednak grozio im zniszczenie wic oddany sprawie dr Jan Szrzedziski postanowi, przekaza je wadzom kocielnym. Nawiza kontakt z wczesnym arcybiskupem biaostockim Edwardem Kisielem, ktry do realizacji tej misji wyznaczy nieyjcego ju ks. Jerzego Gisiewicza. Z jego polecenia relikwie umieszczono w dbowej skrzynce, ktra po zamkniciu zostaa opatrzona pieczci. Szcztki w roku 1986 ukryto w cianie kaplicy Sanktuarium b. Bolesawy Lament w Biaymstoku.

Komunikat Kurii Metropolitalnej Warszawskiej o dokonanej rekognicji relikwii Sugi Boego ks. Jerzego Popieuszki.
W dniach 6 i 7 kwietnia 2010 w parafii w. Stanisawa Kostki w Warszawie na oliborzu, odbya si ekshumacja i kanoniczne rozeznanie relikwii ks. Jerzego. Jest to wymg prawa kanonicznego, ktry powinien nastpi w czasie trwania procesu beatyfikacyjnego. Podczas rekognicji pobrano mae czstki koci na relikwie do relikwiarzy dla kultu. Dokonano te gruntownej renowacji dotychczasowego grobu. Po zakoczeniu kanonicznych czynnoci rekognicji doczesne szcztki zoono do nowej trumny i umieszczono w tym samym miejscu, gdzie spoczywa od dnia pogrzebu 3 listopada 1984.

Na caym wiecie jest okoo 1500 relikwii ks. Jerzego. Miedzy innymi: Brazylia, Filipiny, Wochy – tu chyba najwicej; dalej – Niemcy, Hiszpania, Francja, Austria, Sowacja, Czechy – caa Europa.

Najwaniejsze daty z ycia

Dziecistwo i modo

14 wrzenia 1947 – Przychodzi na wiat w Okopach k. Suchowoli jako syn Wadysawa i Marianny z d. Gniedziejko.
 16 wrzenia 1947 – Przyjmuje chrzest w kociele parafialnym w Suchowoli; nadano mu imi Alfons.
 14 wrzenia 1954 – Rozpoczyna nauk w Szkole Podstawowej w Suchowoli.
 3 czerwca 1956 – Pierwsza Komunia w. w kociele parafialnym.
 17 czerwca 1956 – Sakrament bierzmowania z rk bp. Wadysawa Suszyskiego. Alek przyj imi Kazimierz; nosi je jego dziadek.
 1 czerwca 1965 Zda matur w Liceum Oglnoksztaccym w Suchowoli.
 24 czerwca 1965 – Po maturze zgasza si i zostaje przyjty do Seminarium Metropolitalnego w Warszawie. Studia rozpoczyna we wrzeniu.
 25 padziernika 1966 – 16 padziernika 1968 -Przebywa w wojsku, w kleryckiej jednostce o zaostrzonym regulaminie w Bartoszycach.
 18 kwietnia 1970 – Przechodzi cik operacj tarczycy zwizan z komplikacjami i zagroeniem ycia. Cae seminarium duchowne modlio si o jego zdrowie.
 13 maja 1971 – Zmienia imi (w sposb urzdowy) z Alfonsa na Jerzy Aleksander.

Kapastwo

12 grudnia 1971 – Otrzyma wicenia subdiakoskie.
 12 marca 1972 – Diakonat.
 28 maja 1972 – Przyjmuje wicenia kapaskie w archikatedrze w. Jana w Warszawie z rk S.Boego Stefana kardynaa Wyszyskiego. Na obrazku prymicyjnym ks. Jerzy napisa sowa: „Posya mnie Bg, abym gosi Ewangeli i leczy rany zbolaych serc”.
 19 czerwca 1972 – Otrzymuje nominacj na wikariusza parafii witej Trjcy w Zbkach k. Warszawy.
 1 padziernika 1974 – Rozpoczyna zaoczne dwuletnie Studium Pastoralne na Wydziale Teologicznym KUL-u.
 4 padziernika 1975 – Zostaje wikariuszem w parafii Matki Boej Krlowej Polski w Aninie.
 20 maja 1978 – Zostaje przeniesiony na wikariat do parafii Dziecitka Jezus na oliborzu. Nastpio pogorszenie stanu zdrowia. Kilka tygodni przebywa w szpitalu.
 19 lutego 1979 – Otrzymuje nominacj na duszpasterza redniego personelu medycznego w Warszawie.
 25 maja 1979 – Zostaje przeniesiony do duszpasterstwa przy kociele akademickim w. Anny w Warszawie.
 20 maja 1980 – Zostaje rezydentem w parafii w. Stanisawa Kostki na oliborzu z przeznaczeniem do duszpasterstwa specjalistycznego Suby Zdrowia. Jest to ostatnie miejsce zamieszkania i pracy.
 8-29 czerwca 1980 – Odwiedza ciotk Mary Kalinowski w Stanach Zjednoczonych.
 31 sierpnia 1980 – Odprawia Msz w. dla strajkujcych hutnikw w Hucie Warszawa.
 6 padziernika 1981 – Podj si opieki duszpasterskiej nad chorymi w Domu Zasuonego Pracownika Suby Zdrowia w Warszawie przy ul. Elekcyjnej 37, urzdzajc tam kaplice i stajc si na mocy nominacji kurialnej kapelanem.
 listopad 1981 – Wspiera strajkujcych studentw Wyszej Oficerskiej Szkoy Poarnictwa.
 13 grudnia 1981 – W Polsce ogoszony zosta stan wojenny.
 18 lutego 1982 – Odprawia pierwsz Msz w. za Ojczyzn w kociele w. Stanisawa Kostki na oliborzu, w czasie ktrej wygosi pierwsze ze swoich 26. synnych kaza.
 marzec 1982 – Pobyt w szpitalu kolejowym w Warszawie.
 19 maja 1983 – Poprowadzi pogrzeb Grzegorza Przemyka, maturzysty pobitego na mier przez milicjantw z komisariatu w Warszawie przy ul. Jezuickiej 1/3.
 30 sierpnia 1983 – W drodze do Gdyni, gdzie, mia wygosi kazanie, zostaje zatrzymany przez milicj i przetrzymany przez 8 godzin na komisariacie w omiankach. Do wyjazdu nie doszo.
 12 grudnia 1983 – Przesuchiwany w prokuraturze w Warszawie. W mieszkaniu ks. Jerzego przy ul. Chodnej przeprowadzono rewizj, a kapana przetrzymywano przez dwa dni w areszcie, w Paacu Mostowskich. Prokurator Anna Jackowska przedstawia ks. Jerzemu zarzuty.
 27 grudnia 1983 – Jerzy Urban, rzecznik prasowy rzdu, pod pseudonimem Micha Ostrowski publikuje oszczerczy artyku przeciw ks. Jerzemu, zob. „Express Wieczorny” z 27 XII 1983. Artyku „Garsoniera obywatela Popieuszki” by potem powtarzany w innych mediach.
 2 stycznia 1984 – Ks. Jerzy na polecenie arcybiskupa Bronisawa Dbrowskiego w 13 punktach zbija zarzuty i insynuacje wysunite przez Jerzego Urbana.
 12 czerwca 1984 – Przesuchanie ks. Jerzego przez wadze bezpieczestwa w Paacu Mostowskich w Warszawie, gdzie przedstawiono mu akt oskarenia.
 26 czerwca 1984 – Przesuchanie ks. Jerzego w Prokuraturze Okrgowej w Warszawie.
 2 lipca 1984 – Wysunicie przez Prokuratur Okrgow w Warszawie, zarzutw, e ks. Jerzy rzekomo „naduywajc funkcji kapana czyni z kociow miejsce szkodliwej dla interesw PRL propagandy antypastwowej, tj o przestpstwo z art. 194 kk w zwizku z art. 58”.
 12 lipca 1984 – Zoenie w Sdzie Rejonowym dla miasta stoecznego Warszawy aktu oskarenia przeciwko ks. Jerzemu przez wiceprokurator wojewdzk Ann Jackowsk.
 15 lipca 1984 – Odczytanie w kociele w. Stanisawa Kostki komunikatu kapanw stwierdzajcego, e „Ks. Jerzy pracuje w tej parafii, my kapani wspodpowiedzialni za ycie duszpasterskie, uwaamy za swj obowizek zaprotestowa publicznie przeciwko niesusznym oskareniom, a wiernych wzywamy do modlitwy”.
 29 lipca 1984 – Ks. praat Teofil Bogucki, proboszcz parafii w. Stanisawa Kostki w homilii podczas Mszy w. za Ojczyzn bierze w obron ks. Jerzego przed atakami wadz pastwowych.
 24 sierpnia 1984 – Umorzenie postpowania karnego wobec ks. Jerzego na mocy decyzji Sdu Rejonowego m. st. Warszawy.
 26 sierpnia 1984 – Ks. Jerzy wygasza homili podczas Mszy w. za Ojczyzn.
 9 wrzenia 1984 – Ks. Jerzy wygasza dla robotnikw homili w kociele w. Stanisawa Kostki, w ktrej protestuje przeciw sugestiom Jerzego Urbana, rzecznika prasowego rzdu PRL, „by takich ludzi, jak on wysya na banicj”.
 12 wrzenia 1984 – W gazecie sowieckiej „Izwiestia” ukazuje si artyku Leonida Toporkowa szkalujcy „Solidarno” i ks. Jerzego.
 19 wrzenia 1984 – W warszawskim tygodniku „Tu i Teraz” ukazuje si oszczerczy atak na osob ks. Jerzego pt. „Seanse nienawici” pira Jerzego Urbana, ktry posuy si pseudonimem Jan Rem.
 25 wrzenia 1984 – W Departamencie MSW w Warszawie odbywa si narada wysokich urzdnikw nad sposobem „uciszenia” ksiy „dziaajcych na szkod pastwa” (Makowskiego, Jankowskiego i Popieuszki).
 30 wrzenia 1984 – Ks. Jerzy uczestniczy w II pielgrzymce ludzi pracy na Jasn Gr.
 9 padziernika 1984 – Urzdnicy MSW podejmuj decyzj o likwidacji ks. Jerzego.
 13 padziernika 1984 – Ks. Jerzy w towarzystwie Waldemara Chrostowskiego i Seweryna Jaworskiego udaje si do Gdaska. Od kocioa w. Stanisawa Kostki cay czas jest ledzony przez Grzegorza Piotrowskiego, Leszka Pkal i Waldemara Chmielewskiego, ktrzy jechali za nim.
 13 padziernika 1984 – Ks. Jerzy odprawia Msz w. w kociele w. Brygidy w Gdasku i wygasza homili.
 13 padziernika 1984 ok. godz. 24.00 – Koo Ostrdy nieudany zamach na ycie ks. Jerzego w drodze powrotnej z Gdaska do Warszawy. Sprawcami byli kapitan Grzegorz Piotrowski, Leszek Pkala i Waldemar Chmielewski.
 15 padziernika 1984 – Ks. Jerzy przebywa na Jasnej Grze, gdzie odprawia Msz w. za chorego ks. Teofila Boguckiego, swego proboszcza, ktry w tym czasie lea w szpitalu.

Mczestwo

19 padziernika 1984 godz.18.00 – Ks. Jerzy prowadzi naboestwo racowe w kociele witych Polskich Braci Mczennikw w Bydgoszczy, dokd uda si samochodem ze swym kierowc, Waldemarem Chrostowskim.
 19 padziernika 1984, ok. godz. 22.00 – W drodze powrotnej do Warszawy, w okolicach miejscowoci Przysiek k. Torunia, ks. Jerzy zostaje uprowadzony przez funkcjonariuszy Ministerstwa Spraw Wewntrznych: Grzegorza Piotrowskiego, Leszka Pkal i Waldemara Chmielewskiego. Zwizany, skatowany bestialsko, wepchnity do baganika samochodu i na tamie wocawskiej – w worku, obciony kamieniami – wrzucony do Wisy.

Po mierci

20 padziernika 1984 – Dziennik Telewizyjny informuje o uprowadzeniu ksidza Popieuszki.
 24 padziernika 1984 – wadze ujawniaj, e zatrzymani zostali oficerowie Suby Bezpieczestwa.
 27 padziernika 1984 – ujawniono nazwiska porywaczy, wiadomo e s to pracownicy IV Departamentu MSW, zajmujcego si zwalczaniem Kocioa katolickiego: naczelnik jednego z wydziaw: Grzegorz Piotrowski i dwaj funkcjonariusze departamentu: Leszek Pkala i Waldemar Chmielewski.
 29 padziernika 1984 – Nadano komunikat, z ktrego wynika, e rozpoczto poszukiwania ciaa ksidza Popieuszki na Wile pod Toruniem i Wocawkiem.
 30 padziernika 1984 – Odnaleziono ciao ks. Jerzego.
 31 padziernika 1984 – Sekcja zwok ks. Popieuszki w Zakadzie Medycyny Sadowej w Biaymstoku, pod kierunkiem prof. Marii Byrdy i dr. Tadeusza Jwika.
 2 listopada 1984 – Dekret kard. Jzefa Glempa zezwalajcy na pogrzebanie ks. Jerzego na cmentarzu przykocielnym w. Stanisawa Kostki.
 2 listopada 1984 – Rozpoznanie zwok ks. Jerzego w prosektorium szpitala w Biaymstoku, ubranie zwok, woenie do trumny i przywiezienie do kocioa w. Stanisawa Kostki w Warszawie, po uroczystym poegnaniu w Biaymstoku. Prymas Polski zleci to zadanie ks. Grzegorzowi Kalwarczykowi i ks. Edwardowi mijewskiemu.
 3 listopada 1984 – Pogrzeb ks. Popieuszki w grobie przy kociele w. Stanisawa Kostki w Warszawie.Uroczystociom przewodniczy kard. Jzef Glemp, metropolita gnienieski i warszawski, Prymas Polski. We Mszy w. uczestniczyo szeciu biskupw, ponad tysic kapanw i kilkaset tysicy wiernych z Warszawy i caej Polski.
 27 grudnia 1984 do 7 lutego 1985 – Przed sdem w Toruniu odby si starannie wyreyserowany przez wadze PRL proces zabjcw ks. Jerzego. Grzegorz Piotrowski zosta skazany na 25 lat wizienia, Leszek Pkala na 15 lat, a Waldemar Chmielewski na 14 lat. 25 lat otrzyma pk Adam Pietruszka, resortowy zwierzchnik zabjcw. Oskareni do koca nie przyznali si do winy, a swoje wyjanienia przed sdem wykorzystali do brutalnych atakw na Koci katolicki i jego hierarchi. Dwukrotnie obja ich amnestia ( w 1986 i 1987 roku; wyrok Pkali to 6 lat, Chmielewski ma do odsiedzenia 4 lata i sze miesicy, Piotrowski - 15 lat) i od wielu lat s na wolnoci. Jako oskaryciele posikowi – bronicy rwnie dobrego imienia ks. Jerzego i jego rodziny – wystpili mecenasi Andrzej Grabiski, Krzysztof Piesiewicz, Jan Olszewski, Edward Wende.
 14 czerwca 1987 – Do grobu ks. Jerzego przyby Jan Pawe II.
 9 wrzenia 1987 – Zmar ks. praat Teofil Bogucki, Proboszcz parafii w. Stanisawa Kostki w Warszawie.
 4 lutego 1995 – abp Henryk Muszyski nada hospicjum w Bydgoszczy imi ks. Jerzego Popieuszki.
 8 lutego 1997 do 8 lutego 2001 – Trwa proces beatyfikacyjny Ks. Jerzego. Postulatorem by ks. infuat Zdzisaw Krl, promotorem o. Gabriel Bartoszewski OFMCap, sdziami ksia praaci Grzegorz Kalwarczyk i Stefan Konik, a notariuszem Zofia Grzelczyk i Katarzyna Soborak.
 3 maja 2001 – W Watykanie rozpocz si drugi etap procesu beatyfikacyjnego. Postulatorem zosta ks. Zbigniew Kiernikowski, a po jego nominacji na biskupa siedleckiego-ks. Tomasz Kaczmarek.
 5 lutego 2002 – wasne ledztwo rozpoczyna prokurator Witkowski (pracuje wwczas w oddziaowej Komisji cigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN w Lublinie); ma ono na celu ujawnienie w peerelowskim MSW „zwizku przestpczego”, dziaajcego w latach 1956-1989: zostaje od niego odsunity w padzierniku 2004.
 25 maja 2002 – Przy grobie ks. Jerzego modli si kardyna Joseph Ratzinger, prefekt Kongregacji Nauki i Wiary. Do Ksigi Pamitkowej wpisa sowa. „Niech Pan bogosawi Polsk dajc jej kapanw majcych ducha ewangelicznego Popieuszki”.
 16 padziernika 2004 – Otwarte zostao Muzeum ks. Jerzego Popieuszki.
 13 padziernika 2009 – Pomiertnie odznaczony przez prezydenta RP Lecha Kaczyskiego Orderem Ora Biaego.
 19 grudnia 2009 – Papie Benedykt XVI wyda Dekret o mczestwie ks. Jerzego Popieuszki.
 6-7 kwietnia 2010 – Odbya si ekshumacja i kanoniczne rozeznanie relikwii ks. Jerzego. Podczas rekognicji pobrano mae czstki koci na relikwie.
 6 czerwca 2010 – W Warszawie na Placu Zwycistwa, czyli Pisudskiego beatyfikacja ks. Jerzego Popieuszki.
 19 padziernika 2010 – Pierwsze liturgiczne wspomnienie bogosawionego ks. Jerzego.
 20 wrzenia 2014 – Rozpoczcie procesu kanonizacyjnego w Crteil we Francji.
 17 padziernika 2014 w Grsku otwarto Centrum Edukacji Modziey im. ks. Jerzego Popieuszki

Przedruk z: Wikipedia